Ludzie, coście tacy smutni? Przecie jedziecie do pracy.

Jakiś czas temu, przy okazji pisania którejś notki, a potem czytania komentarzy, zauważyłam ze zdumieniem, że parę czytelniczek i paru czytelników zaciekawiła praca naukowca (czy też praca naukowczyni). Nie wielkie odkrycia, nie coś, co podsumowuje się publikacją, nie finalizacja szeregu badań, ale taki zwykły, normalny dzień pracy. Jak to wygląda, co się robi? Tym szanownym osobom notkę niniejszą dedykuję zatem, mając nadzieję, że może będzie choć trochę interesująca.

Rano

Jedziemy do pracy. Oczywiście korek. Mam ochotę zakrzyknąć tak jak Smoleń (patrz tytuł) do ludzi stojących w sąsiednich samochodach. Moja ugruntowana teoria głosi jednak, że otóż Amerykanie lubią stać w korkach rano, bo chcą jak najdalej odsunąć moment wkroczenia do fabryki. I w sumie wcale im się nie dziwię. Obserwuję więc panią malującą sobie rzęsy, młodzieńca śpiewającego i tańczącego (tak, wykonuje całkiem skoordynowane taneczne ruchy siedząc na siedzeniu kierowcy) oraz całe mnóstwo ludzi gadających przez komórki.

Wczłapuję do ukochanego miejsca pracy. Od progu dowiaduję się, że szef zarządził niespodziewane spotkanie. Nie ma sprawy. Każdy przedstawia zwięźle swoje ostatnie dokonania, pokazuje wyniki, szef opowiada, co ciekawego mówiono na konferencji, gdzie bawił ostatnio. Po czym prosi, żebyśmy pomogli zaprzyjaźnionemu laboratorium rozwiązać zagadkę, z którą walczą od zeszłego tygodnia – jakie naprawdę mają komórki w swoich hodowlach, ludzkie czy mysie? Ponieważ wiedziałam o ich problemie wcześniej, informuję szefa, że komórki wrzuciłam już na szkiełka i, jeśli tylko ładnie urosły, zrobimy testy. Szef zadowolony.

Lecę do drugiego labu (ostatnio bowiem jestem głównie w przelotach między labem pierwszym, tym głównym, a drugim – nowym) obiecując sobie po raz setny, że od dzisiaj chodzę wolno i dostojnie. Tradycyjnie nie wychodzi.

Migrena, która nieco przycichła po śniadaniu (i prochach), zaczyna znowu swoje. Boli mnie cała jedna strona głowy, ze szczególnym uwzględnieniem kości szczęki i oczodołu. Szykuje się fajny dzień.

Jakoś tak 11. przed południem

Komórki urosły, mogę zaczynać immunofluorescencję oraz przynajmniej część z nich odłożyć celem przeprowadzenia analizy DNA… No prawie mogę zaczynać. Padma, techniczka, ma wątpliwości co do innych komórek – tych, na których mamy testować pożywkę. Oglądam. Komórki piękne, fakt, co oznacza, że coś z nimi trzeba zrobić, bo jutro już tak piękne nie będą. Potwierdzam więc, że robimy doświadczenie dzisiaj. Padma pyta, czy na pewno. Ona tak ma (i kiedyś ją ugryzę), że pyta o coś, ja odpowiadam, po czym ona zadaje pytanie czy na pewno i zaczyna pytać od początku, opisując po raz kolejny całą historię. I tak cztery razy. Ratunku.

Nic to, mówię do siebie jak pan Michał, w końcu jestem niewzruszonym lotosem na tafli spokojnego jeziora. Czy jakoś tak. Dzwonię do Hope, która ma robić ten sam test równocześnie z Padmą, dzięki czemu mamy porównanie pracy dwu różnych par rąk. Hope przyjmuje do wiadomości, że dzisiaj robimy doświadczenie.

Po chwili znowu telefon. Xiaqn. Pyta, czy mogłabym znaleźć w banku trzy linie komórkowe raka piersi dla Sunity, dwie prostaty dla Nellie, ale żeby były sparowane: nowotwór i komórki normalne od tego samego pacjenta, oraz dwie normalne prostaty dla Alex. Żaden problem, szukam w naszej super-ekstra komputerowej bazie danych.

W tym samym momencie odpowiadam na kolejne pytania Padmy (przyszły dwie tkanki, trzeba się zastanowić, jak je obrobić, czy starą metodą, czy coś zmieniamy), odpisuję też na emaile wysyłane przez: faceta z Anglii – chce kupić od nas komórki, Narkisa (który robi dla nas komputerową bazę danych, a ja zwykle zawracam mu głowę znajdując w niej błędy) – czy mogłabym rzucić okiem na krótką listę próbek tkanek, którą mi przysyła, bo coś mu się nie zgadza w systemie, oraz od Ahmeda – ten jak zwykle chce zwołać jakieś zebranie i pyta, kiedy mam czas.

Dobra, myślę sobie, odpowiem na wszystko w przerwach w immunofluorescencji, Padma da sobie radę, już wie, co i jak robić, i sama, i z Hope. Lecę do pierwszego labu, nie zapominając zabrać komórek. Emocjonalne i fizyczne przywiązanie migreny odczuwam coraz mocniej.

11:30

Porządkuję miejsce pracy, bo panuje na nim niewielki bałaganik, i zaczynam doświadczenie.

DSCF2291

Pierwszy etap – permeabilizacja błon saponiną. 10 minut inkubacji. Odpowiadam emailowo facetowi z Anglii oraz umawiam się na spotkanie z Ahmedem. Odpowiadam też na pytania Sunity (tak, komórki będą gotowe dzisiaj), Nellie (tak, komórki będą gotowe dzisiaj) oraz Alex (tak, komórki będą gotowe dzisiaj). Dziewczyny się cieszą, ja się spieszę.

11:40

Immunofluorescencja – blokowanie. Mam całe dwadzieścia minut. (Może wziąć jeszcze coś przeciwbólowego? A, poczekam chwilę.) Oglądam listę przysłaną przez Narkisa, sprawdzam w zapiskach (niestety, memoria jest fragilis, no i nie wszyscy rozumieją, że zapamiętanie paru setek tkanek i ponad tysiąca linii komórkowych jest jakby niemożliwe. Tzn. możliwe to jest, po czym ląduje się w jakimś miłym domu bez klamek. Coraz bardziej kusząca perspektywa…), znajduję błędy, wyjaśniam, odsyłam. Dostaję email od Ahmeda, że jednak musi odwołać nasze spotkanie. Lubię go.

12:00, południe

Wrzucam pierwsze przeciwciało na szkiełka. Mam całą godzinę inkubacji, co ja zrobię z taką ilością wolnego czasu? Lecę do drugiego labu.

Wyjmuję dziewczynom komórki z banku. Przyjemny chłodek. Nie ma jak ciekły azot.

DSCF5551

Wysyłam emaile, że komórki są do odebrania. Przychodzi Ahmed. Okazało się, że jednak ma ochotę na spotkanie, przylazł więc tak sobie i zaczyna gadać. Pyta, co mogę poradzić ludziom przysyłającym nam biopsje cienkoigłowe, żeby komórki z tego urosły. Bo wiesz, marudzi, to są ważne przypadki, cenny materiał, potrójnie negatywny rak sutka. Powtarzam mu to, co mówiłam tak ze sto razy: za mało materiału nam przysyłają. Nie ma wystaczającej liczby żywych komórek. Nic z tego nie urośnie, nie ma siły, nie ma mowy, nawet żebym stanęła na głowie. No tak, mówi Ahmed, ale może mam dla nich jednak radę, poza taką, że „przysyłajcie, do cholery, więcej materiału, bo z pustego to i Salomon!”. Uprzejmie informuję go, że inną radą niestety nie dysponuję. Kiwa głową i sobie idzie. Nieprzekonany oczywiście.

Wreszcie mogę usunąć te fiolki z komórkami, co to je przygotowałam dla dziewczyn, z systemu. Usuwam, porządek musi być.

DSCF5563

Mam chwilę, żeby zajrzeć do moich własnych komórek. Znaczy nie moich osobistych oczywiście, tylko tych, które hoduję do własnego projektu. Część z nich wymaga tylko zmiany podłoża (zmieniam), ale część urosła tak wspaniale (niech je szlag), że muszę je przepasażować. Głowa mnie boli, migrena pokochała mnie na dobre i na złe. Hope i Padma zabierają się za doświadczenie. Muszę lecieć do pierwszego labu, żeby kontynuować immunofluorescencję, obiecuję im jednak, że zaraz wrócę. Nie umieją używać urządzenia do liczenia komórek i ktoś im musi pokazać, jak to się robi.

13:00

Odpłukuję pierwsze przeciwciało i przygotowuję drugie. Wrzucam na szkiełka. Inkubuję w ciemności, bo fluorofor jest wrażliwy na światło. Zrobione. Powinnam coś może zjeść, może przepędziłoby to migrenę, ale wracam do drugiego labu, żeby dziewczynom pomóc w liczeniu.

13:10

Aaaaa! – w drzwiach wita mnie okrzyk. Jakby rozpaczy pomieszanej z nadzieją, co brzmi dziwnie, ale tak jest. Okazuje się, że Padma i Hope chciały przefiltrować tylko połowę podłoża do testowania, a drugą połowę zostawić niefiltrowaną. Tymczasem filtrowanie szło im tak szparko, że rach-ciach, przepuściły całość przez filtr. Spokojnie, mówię, w końcu jestem tym-wiecie-jakim kwiatem lotosu na powierzchni wiecie-jakiego jeziora, wcale nie testujemy niefiltrowanego podłoża, tylko rozcieńczone i nierozcieńczone. Ale filtrowane ma być zawsze. Dziewczyny oddychają z ulgą i uznają, że je uratowałam. Możliwe. Zabierają się do pracy, trypsynują, wirują, zawieszają w podłożu, liczymy. Nauka liczenia idzie dość sprawnie i kończy się sukcesem. Robimy zdjęcia co ładniejszym komórkom.

kom

Sprawdzam emaile. Sunita i Nellie pytają, czy mogą odebrać komórki jutro. Dzwonię do nich i mówię, że wolę dzisiaj, bo wyjęłam je już z banku i nie chce mi się ich chować z powrotem. Zachwycone nie są (nikt nie jest jakoś zachwycony, kiedy informuję, że jego/jej komórki urosły nadzwyczajnie, wyglądają cudownie i nic tylko je hodować i się nimi cieszyć), ale obiecują, że przyjdą i odbiorą. W tym czasie wpada Alex z jakąś publikacją w ręce i zaczyna mi opowiadać, jaki to fajny artykuł, jak super hodują komórki w 3D, i że ona też by tak chciała, tylko nigdy tego nie robiła, więc czy bym mogła jej pokazać… Słucham jej jednym uchem i przytakuję jedną głową, drugą odbierając jednocześnie telefon od Geamy, która akurat teraz zamawia dla siebie taki sam fikuśny inkubator, jaki mam ja, więc czy wiem może, ile kosztuje butla azotu na tydzień. Wiem może, informuję ją, że coś koło 17 dolarów, a przy okazji zgadzam się pomóc Alex w hodowlach 3D. Wychodzi zadowolona. Zatrzymuję ją w drzwiach i wciskam jej fiolki z komórkami, które na nią czekały. Zabiera je bez entuzjazmu, ale i bez marudzenia.

14:00

Muszę odpłukać drugie przeciwciało, bo jak inkubację pierwszego można przedłużyć, tak drugiego lepiej nie. Lecę do pierwszego labu.

Przeciwciało odpłukane, znakuję DNA Hoechstem, zatapiam szkiełka. Przynajmniej immunofluorescencję mam z głowy. Zwykle nie zaglądam do takich szkiełek tego samego dnia, ale w tym wypadku chcę to zrobić – ciekawe, co się okaże: ludzkie czy jednak mysie? Obejrzę je pod koniec dnia.

14:30

Jem wreszcie lunch. Sprawdzam cóż tam ciekawego na fejsie, czytam gazety, gadam na czacie. Co zaskakujące, migrena jakby ucichła. Może taką trzeba lekko przegłodzić?

Dzwoni szef. Czy mogłabym wpaść do niego, bo rozmawia właśnie z innym profesorem i chce, żebym poopowiadała, co tam aktualnie robimy w labie. Nie ma sprawy, przyjdę za parę minut. W tym czasie dostaję email od Ahmeda, że koniecznie musi mieć raport o wszystkich próbkach raka piersi, które przeszły przez moje ręce. Ze szczegółami – co z nich wyrosło i co o nich wiemy. Szczęśliwie mam dostęp do systemu, generuję raport (mówiąc czysto po polsku) i wysyłam mu go. Idę do szefa.

 15:30

Zebranie u szefa. Jak to zebranie: dużo ględzenia o niczym (no bo trzeba przecież obgadać pogodę, samochody, tudzież to, co jeden pan powiedział drugiej pani). Przechodzimy jednak do rzeczy. Omawiamy całkiem sensownie to, co robimy, oraz plany na przyszłość.

16:00

Komórecki na mnie czekają. Idę do labu, Padma i Hope skończyły już na szczęście, więc mam wolny laminar. Ufff, trochę spokoju – butle, butelki, buteleczki, podłoża, enzymy, komórki, usypiający i uspokajający szum maszyn. Można nawet udawać, że nie słyszysz, co do ciebie mówią. Telefon? Niech dzwoni. A nie, Padma odbiera. Nowa tkanka na nas czeka.

DSCF5480

17:00

Skończyłam z moimi komórkami, przy okazji przygotowując do dodatkowej analizy jeszcze probówkę tych wątpliwych. Padma przyniosła tkankę. Jelito. Powstrzymuję się od zapytania, czy to jelito Inki, bo skoro mamy jesień, to sprawa jest oczywista. Tkanki będą do obrobienia jutro, tymczasem wpisuję je do systemu, drukuję raport oraz naklejki identyfikacyjne na probówki. Dzięki temu Padma będzie mogła zacząć obróbkę rano, nawet zanim ja przyjdę.

Ahmed dziękuje mi za raport, wszystko jest bardzo pięknie, ale czy mogłabym dodać do każdej próbki liczbę zamrożonych probówek oraz nazwisko głównego badacza projektu? Mogłabym, ale mam to w nosie i ignoruję email. Jestem wprawdzie kwiatem lotosu, ale co za dużo, to niezdrowo.

17:30

Oglądam wreszcie szkiełka z immunofluorescencją.

Clipboard-4

Komórki są niewątpliwie ludzkie (późniejsza analiza to potwierdza). Robię zdjęcia. Wysyłam email do szefa i do zaprzyjaźnionego labu. Zbieram się do wyjścia.

18:00

Com ja taka smutna? Przecie jutro znowu będzie dzień pracy.

20 uwag do wpisu “Ludzie, coście tacy smutni? Przecie jedziecie do pracy.

  1. Staram się unikać pisania zupełnych bredni, ale dziś nie wytrzymam. Czytałem z małego ekranu przez zakurzone okulary i mi się tekst pozniekształcał. Między innymi dotarło do mnie: umawiam się na spotkanie z Altmedem oraz zabierają się do pracy, trypanosomują, wirusują (w tym momencie ja się zawiesiłem).

  2. Heh, uwielbiam takie opisy. Nadawałoby się idealnie na początek powieści w stylu Connie Willis. ;-)

  3. Dziękuję bardzo, jeśli kiedyś będę uczył mojego Wymarzonego Przedmiotu, to poproszę o zgodę na cytowanie na zajęciach. Bardzo mi się podobało.

    W moim labie było trochę inaczej (ale to też kwestia innej dziedziny):
    – Stara aparatura wymagała patrzenia co jakiś czas na wyniki, aby upewnić się czy detektor się nie zawiesił (żeby stracić tylko 20 min. a nie 90).
    – Jak trafiał się dzień mikroskopowy, to preparatyka to były jakieś 2 godziny (na mikrotomie, więc musiałem bez porannej kawy). A potem zamykałem się w pokoju z TEM i 6 godzin robienia zdjęć. Ciemnia, pompy próżniowe i setki zdjęć (do analizy numerycznej).
    – Mniej techników laboratoryjnych. Doktoranci są tańsi
    – Też lubiłem azot. W zasadzie w K. też mamy dewary, więc #jestplan.
    – Dużo było obróbki mechanicznej próbek (granulat, proszek, wiosełka, płytki, folie) – która miała zwyczaj się psuć. Modlitwy przed prasą to był prawie klasyk.

    Bardzo fajna wzmianka o „dwóch parach rąk”. U nas jedna z PI miała zwyczaj powtarzać wyniki osobiście, gdy miała wątpliwości, co często się kończyło awarią aparatury i/lub personelu.

  4. @ Zaciekawiony, Junoxe, Godryk, Ezechiel
    Bardzo Wam dziękuję. Cieszę się zatem, że napisałam.

    @Fronesis i Ezechiel
    Naturalnie, proszę cytować dowolnie. To zaszczyt dla mnie.

  5. Bardzo fajny opis. Przeżyłaś jakoś tę migrenę? Ja, jak mnie „trochę” boli i zaniedbam zabicie na śmierć przeciwbólowcem, to kilka godzin później jestem zupełnie nie do życia, muszę dusić w zarodku.

    Z innej beczki, próbuję zrozumieć, co robisz na podstawie pamiętanych okruchów z labu biologicznego, na który kiedyś chodziłem. Saponina to detergent, którym rozpuszczasz błony komórkowe, żeby do nich coś przemycić, tak? A immunofluorescencja to podczepianie przeciwciała z barwnikiem fluorescencyjnym do jakiegoś specyficznego białka. Czy dobrze rozumiem, że to rozpuszczanie błon jest po to, żeby przeciwciało dotarło wszędzie, gdzie ma dotrzeć? I: czego (jakich białek) szukasz, żeby odróżnić komórki ludzkie od mysich? Czy coś mylę?

  6. No tak, mówi Ahmed, ale może mam dla nich jednak radę, poza taką, że „przysyłajcie, do cholery, więcej materiału, bo z pustego to i Salomon!”. Uprzejmie informuję go, że inną radą niestety nie dysponuję.

    Ech amerykańskie frajerstwo… Trzeba założyć firmę zajmującą się szkoleniami, zorganizować „kursy” i trzepać co bardziej zaangażowanych po portfelu, mówiąc im to samo, ale przez 3 dni za ciężkie pieniądze. Jeden wykładzik w weekend i możesz olać lab.

    Gwoli wyjaśnienia (nie dla Sporothrix oczywiście) – biopsja cienkoigłowa to trudna sprawa, obdarzona pewną dozą przypadkowości, niekiedy po prostu nie da się uzyskać bogatokomórkowego, diagnostycznego rozmazu. Dotyczy to zwłaszcza zmian o niejednoznacznym wyglądzie – im bardziej niejasny obraz w USG, zazwyczaj tym trudniej uzyskać bogatokomórkowy preparat z biopsji. Zdarzają się więc „pojedynki” pomiędzy klinicystą i diagnostą – ten drugi zarzuca badanie „po łebkach”, ten drugi brak diagnostycznego materiału.

    Tak niestety jest. Może jakieś stereotaktyczne roboty, działające pod kontrolą MRI w czasie rzeczywistym, będą potrafiły lepiej pobrać materiał. Może pożywki znajdujące się już w igle i strzykawce biopsyjnej będą mogły nie zmarnować ani jednej komórki.

  7. @ Rudy

    Dzięki, dzięki wielkie. Przeżyłam. I oczywiście też powinnam wziąć przeciwbólowce od razu. Ale czasem czekam, głupio myśląc, że samo przejdzie. Nigdy nie przechodzi.

    Nic nie mylisz, wszystko się zgadza.
    Tak, saponina jest detergentem i ma za zadanie rozwalić błony, żeby przeciwciało wlazło do komórki i dotarło wszędzie. Saponina rozpuszcza wszystkie błony, także te wewnętrzne.
    Immunofluorescencja też się zgadza – w tym wypadku stosuję immunofluorescencję pośrednią. Najpierw dodaję przeciwciało przeciw białku, którego szukam. A potem drugie przeciwciało, wyznakowane barwnikiem fluorescencyjnym, które skierowane jest przeciw temu pierwszemu. Czyli coś mi świeci tylko wówczas, kiedy mam w komórce poszukiwane białko.
    W tym wypadku chodziło nam o odróżnienie komórek nabłonkowych ludzkich od fibroblastów mysich. Zastosowałam więc przeciwciało przeciw MHC-I (marker ludzkich) oraz przeciwciało pan-keratynę, które wykrywa cytokeratyny – markery komórek nabłonkowych.

  8. @ Globalny

    Trzeba założyć firmę zajmującą się szkoleniami, zorganizować “kursy” i trzepać co bardziej zaangażowanych po portfelu, mówiąc im to samo, ale przez 3 dni za ciężkie pieniądze. Jeden wykładzik w weekend i możesz olać lab.

    Tak, coraz częściej o tym myślę. Ech.

    Gwoli wyjaśnienia (nie dla Sporothrix oczywiście)

    Nie, nie, bardzo dobrze, dziękuję za tę uwagę.
    Niestety tak jest i zdajemy sobie z tego sprawę, że czasem się nie da. Ale cóż ja mogę zrobić w tej sytuacji? Tylko uświadamiać, że u nas też się nie da wyhodować czegokolwiek, jeśli tego nie ma w materiale. Nie urodzimy tych komórek, nie mamy takich mocy.

  9. Fachowa strona poza moim zasięgiem, ale ta interpersonalna bardzo ciekawa. Strasznie dużo pracy w biegu i w niedoczasie. Dzięki za fajny wpis!

  10. Czytało się jak dobrą powieść, masz talent, pisz tego więcej, może i książka jaka z tego będzie. Aż mam ochotę na ciąg dalszy, bo nie wiem co z tymi komórkami, co urosły! I się chcę dowiedzieć! :)

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s